+355 67 250 8888

Emërimi i një ndërmjetësi vendas mund të lehtësojë hyrjen në treg, por kontrata duhet të dallojë agjentin tregtar nga distributori, ndërmjetësi, punëmarrësi ose ofruesi i pavarur i shërbimit. Klasifikimi ndikon te pala që lidh kontratën me klientin, risku i stokut dhe kredisë, momenti kur lind komisioni dhe të drejtat që mund të lindin në përfundim.

Kodi Civil shqiptar rregullon agjencinë tregtare në nenet 950–961, me ndryshime ku përfshihet ligji nr.121/2013. Ky udhëzues shpjegon kuadrin kryesor dhe zgjedhjet praktike të hartimit. Rregullat sektoriale, konkurrenca, tatimet, puna dhe sjellja reale e palëve mund ta ndryshojnë analizën.

1. Përcaktoni marrëdhënien sipas realitetit

Neni 950 e përkufizon kontratën e agjencisë si marrëdhënie të vazhdueshme dhe kundrejt shpërblimit, ku agjenti merr përsipër të lidhë kontrata në një zonë të caktuar për llogari të porositësit. Emri në dokument nuk është vendimtar: një “konsulent” mund të jetë agjent kur veprimtaria përputhet me përkufizimin ligjor. Distributori që blen e rishes në emër të vet dhe mban riskun e tregut mund të ndjekë model tjetër.

Përcaktoni kush është shitësi ndaj klientit, kush faturon, kush mban rrezikun e magazinës dhe mospagimit, dhe nëse ndërmjetësi mund ta detyrojë porositësin. Përshtatni kontratën, manualet, firmat elektronike dhe komunikimet me klientët. Mospërputhja mes tekstit dhe praktikës krijon paqartësi rreth kompetencës dhe pagesës.

2. Zona, klientët, produktet dhe kompetenca

Përcaktoni territorin, grupin e klientëve, produktet dhe klientët e rezervuar. Neni 951 vendos kufij të ekskluzivitetit për të njëjtën zonë/grup klientësh dhe fushë veprimtarie: porositësi nuk mund të emërojë njëkohësisht disa agjentë në të njëjtin objekt, ndërsa agjenti nuk mund të përfaqësojë aty ndërmarrje konkurruese. Ekskluziviteti duhet vlerësuar nga të dyja palët dhe përshkruar qartë.

Dalloni kompetencën për të negociuar nga ajo për të nënshkruar, ndryshuar çmimin, dhënë kredi, pranuar kthime ose bërë garanci. Nëse agjenti mbledh porosi që kërkojnë miratim, përcaktoni kur pranohet porosia dhe lidhet kontrata. Nëse mund të lidhë kontrata, vendosni kufijtë dhe mënyrën e autorizimit. Sjellja e porositësit përballë klientëve mund të krijojë pritshmëri për kompetenca më të gjera.

Për mallra dhe shërbime të rregulluara, kontrolloni nëse ndërmjetësi duhet të ketë licencë, regjistrim ose kualifikim. Kontrata e agjencisë nuk e zëvendëson autorizimin publik. Ekskluziviteti, ndarja e klientëve dhe kufizimet e shitjes mund të kërkojnë gjithashtu kontroll të rregullave të konkurrencës.

3. Komisioni dhe verifikimi i llogaritjes

Neni 953 njeh shpërblimin me komision dhe parashikon kritere zakonore ose të arsyeshme kur palët nuk kanë marrëveshje. Nenet 954–956 trajtojnë kontratat që krijojnë të drejtën, pagesën dhe informacionin për kontrollin e llogaritjes. Shmangni formulime të paqarta si “shitje e suksesshme” pa përcaktuar ngjarjen konkrete.

Përcaktoni nëse komisioni lind me porosinë, pranimin, faturimin, arkëtimin ose një ngjarje tjetër të matshme, gjithmonë duke respektuar normat e zbatueshme. Rregulloni klientët e sjellë, porositë e përsëritura, shitjet pas përfundimit të kontratës që vijnë nga puna e agjentit, kthimet, uljet dhe pagesat e pjesshme. Pasqyra periodike duhet të tregojë transaksionin, bazën, zbritjet dhe datën e pagesës, si dhe mundësinë për verifikim.

Mos supozoni se porositësi mund të marrë mbrapsht çdo komision të paguar kur klienti nuk paguan. Neni 955 kufizon rastet kur shuhet e drejta, përfshirë situatën kur mospërmbushja nuk i ngarkohet porositësit. Shkaku konkret dhe teksti në fuqi duhen shqyrtuar përpara kompensimit ose rikuperimit.

4. Detyrimet e ndërsjella dhe informacioni

Neni 952 kërkon që agjenti të kujdeset për interesat e porositësit, të veprojë me mirëbesim, të përpiqet në mënyrë të arsyeshme, të komunikojë informacionin përkatës dhe të zbatojë udhëzimet e arsyeshme. Edhe porositësi duhet të veprojë me mirëbesim, të japë dokumentet dhe informacionet e nevojshme dhe të njoftojë në kohë të arsyeshme pranimin, refuzimin ose moszbatimin e kontratave. Këto detyrime bazë nuk mund të përjashtohen në dëm të agjentit.

Kontrata duhet të rregullojë raportimet, përdorimin e markave, konfidencialitetin, ankesat, tërheqjen e produkteve, të dhënat dhe shpenzimet e marketingut. Përcaktoni kush siguron listat e çmimeve, dokumentacionin dhe trajnimin. Nëse volumi i pritshëm bie dukshëm, njoftimi me kohë u lejon palëve të rishikojnë planin; parashikimi nuk është minimum i garantuar nëse kontrata nuk e thotë qartë.

5. Kohëzgjatja, njoftimi dhe zgjidhja

Neni 957 rregullon vazhdimin e kontratës me afat pas skadimit dhe tërheqjen nga marrëdhënia pa afat. Rregulli konkret për njoftimin duhet kontrolluar në tekstin e konsoliduar dhe sipas datave të marrëdhënies përpara dërgimit të njoftimit. Klauzola duhet të dallojë përfundimin e zakonshëm, shkeljen thelbësore, afatin për korrigjim, falimentimin, ndryshimin e kontrollit dhe rastet e zgjidhjes së menjëhershme.

Në përfundim, rakordoni porositë e hapura, komisionet, të dhënat e klientëve, mostrat, materialet, akseset dhe dokumentet konfidenciale. Ruani provën e njoftimit dhe përgatitni pasqyrën përfundimtare. Përfundimi nuk fshin të drejtat e lindura më parë dhe nuk përgjigjet automatikisht nëse lind shpërblim pas kontratës.

6. Shpërblimi pas kontratës dhe moskonkurrenca

Neni 957 parashikon shpërblim kur agjenti ka sjellë klientë të rinj ose ka zhvilluar ndjeshëm kontratat ekzistuese, porositësi vazhdon të përfitojë në mënyrë të konsiderueshme dhe pagesa është e drejtë në rrethanat konkrete. Kjo nuk është pagesë automatike për çdo agjent; nenet 957–958 përmbajnë kushte dhe përjashtime. Kodi parashikon komunikimin e synimit për të mbrojtur kërkesën brenda një viti nga përfundimi; ky afat duhet evidentuar dhe nuk duhet supozuar se një heqje dorë e përgjithshme e përjashton gjithmonë mbrojtjen.

Neni 960 rregullon moskonkurrencën pas kontratës. Marrëveshja duhet të jetë me shkrim, të lidhet me zonën ose grupin e klientëve dhe llojin e kontratave që i janë besuar agjentit; periudha maksimale e parashikuar është dy vjet pas përfundimit. Hartoni kufizim të ngushtë për produktet e klientët përkatës dhe kontrolloni ndikimin në konkurrencë. Një ndalim për tregje të palidhura mund të sjellë paqartësi dhe konflikt.

7. Dy shembuj hipotetikë

Shembull 1. Një prodhues emëron agjent ekskluziv në Shqipëri, por rezervon shitjet online dhe dy klientë të emërtuar. Kontrata duhet të tregojë nëse agjenti merr komision edhe për këto kanale. Nëse porositësi shet drejtpërdrejt në territorin ekskluziv, neni 954 mund të jetë relevant; heshtja sjell debat mbi ekskluzivitetin dhe shpërblimin.

Shembull 2. Një agjent sjell klientë të mëdhenj dhe porositësi përfundon kontratën pa afat. Palët duhet të ruajnë historikun e klientëve dhe shitjeve, të dokumentojnë arsyen e përfundimit, të llogarisin komisionin e lindur dhe të vlerësojnë kushtet e nenit 957. Vetëm letra e zgjidhjes nuk i zgjidh këto çështje.

8. Kontrolli praktik para nënshkrimit

Konfirmoni modelin e biznesit dhe kompetencat; përcaktoni zonën, produktet, klientët e rezervuar dhe ekskluzivitetin; bashkëngjitni skemën e komisionit me shembuj; vendosni pasqyrat dhe ruajtjen e provave; ndani detyrimet për marketingun, pajtueshmërinë dhe ndihmën ndaj klientit; parashikoni afatin, njoftimin dhe hapat e daljes; vlerësoni shpërblimin dhe moskonkurrencën; zgjidhni ligjin, forumin dhe gjuhën duke marrë parasysh ekzekutimin. Në marrëdhëniet ndërkufitare identifikoni edhe vendndodhjen e pasurive dhe provave.

Negocimi, gjykata dhe arbitrazhi kanë kosto, kohë dhe pasoja të ndryshme. Mos supozoni se një klauzolë e forumit të huaj zgjidh automatikisht çështjet rregullatore ose masat e përkohshme në Shqipëri.

Burimet zyrtare: Qendra e Botimeve Zyrtare, Kodi Civil, Kreu XIII (Agjencia), nenet 950–961; ligji nr.121/2013 që ndryshon Kodin Civil, përfshirë kreun e agjencisë; ligji nr.82/2026, ndryshim i mëvonshëm i Kodit Civil. Kodi i lidhur është përmbledhja zyrtare e vitit 2023 dhe paraprin ndryshimin e vitit 2026; verifikoni tekstin zyrtar të zbatueshëm përpara se të mbështeteni te një afat ose mjet konkret.

Informacion i përgjithshëm i kontrolluar më 19 nëntor 2026. Rregullat varen nga kontrata, tregu dhe sjellja reale.

Alba Legal is pleased to inform you of the latest article

Bisedo në WhatsApp Përgjigjemi brenda orëve · EN / IT / SQ