Një politikë për parandalimin e pastrimit të parave duhet t’u tregojë punonjësve çfarë të bëjnë kur një klient, strukturë pronësie ose pagesë nuk përputhet me profilin e pritur. Hapi i parë është të kontrollohet nëse veprimtaria dhe subjekti hyjnë në fushën e ligjit nr. 9917/2008, të ndryshuar, dhe cilat akte sektoriale zbatohen. Standardet e FATF-së dhe kuadri i BE-së janë referenca krahasuese; detyrimet konkrete në Shqipëri përcaktohen nga legjislacioni i zbatueshëm.
1. Vlerësimi i rrezikut
Identifikoni si hyjnë klientët në marrëdhënie me subjektin, cilat produkte përdorin, nga cilat vende vijnë pagesat dhe çfarë ndërmjetësish përfshihen. Dokumentoni pse një faktor rrit rrezikun dhe çfarë kontrolli e adreson. Për shembull, pagesat nga palë të treta nuk duhen klasifikuar të gjitha njësoj; kontrolloni lidhjen mes paguesit, klientit dhe detyrimit, si edhe arsyen për përdorimin e atij kanali. Vendosni kur rivlerësohet profili, veçanërisht pas ndryshimit të pronësisë ose aktivitetit.
2. Identifikimi i klientit dhe vigjilenca
Për subjektet e detyruara, procesi duhet të trajtojë identitetin e klientit, përfaqësimin, pronarin përfitues dhe qëllimin e marrëdhënies sipas rregullave përkatëse. Një ekstrakt regjistri mund të tregojë ortakun e drejtpërdrejtë pa shpjeguar kontrollin fundor. Për strukturat me disa nivele, dokumentoni burimet dhe çdo boshllëk që kërkon sqarim. Trajtoni veçmas kontrollet për personat e ekspozuar politikisht dhe për masat kufizuese; sinjali nga një listë kërkon verifikim identiteti dhe ndjekje sipas procedurës. Masa e shtuar duhet të lidhet me rrezikun dhe rregullat që zbatohen.
3. Raportimi dhe ruajtja e dokumenteve
Përcaktoni kush merr sinjalin e brendshëm, kush e vlerëson dhe kur njoftohet autoriteti përgjegjës. Regjistroni faktet, arsyen e shqetësimit dhe vendimin; raportimi i dyshimit nuk kërkon që punonjësi të provojë veprën penale. Ndiqni rregullat e konfidencialitetit gjatë komunikimit me klientin dhe kufizoni qasjen te dosja. Dokumentet duhen mbajtur sipas afatit ligjor për llojin e të dhënave dhe ngjarjen që e nis llogaritjen; mos vendosni një afat të vetëm për çdo rast pa verifikuar tekstin e zbatueshëm dhe kërkesat e autoritetit.
4. Trajnimi dhe kontrolli i brendshëm
Trajnimi duhet të pasqyrojë rastet që personeli sheh realisht. Provoni një skenar: klienti ndryshon pronësinë dhe kërkon që pagesa të bëhet nga një subjekt tjetër. Kontrolloni nëse punonjësi di ku të dokumentojë ndryshimin, kë të njoftojë dhe çfarë të mos i premtojë klientit. Testoni një kampion dosjesh për të parë nëse masat zbatohen njësoj dhe nëse mangësitë korrigjohen. Alba Legal mund të ndihmojë me vlerësimin e fushës së zbatimit, politikat, dosjet dhe përgatitjen për kontroll, në koordinim me funksionet përgjegjëse të subjektit.
Burim zyrtar: Ligji nr. 9917/2008, i përditësuar.