Marrëdhëniet tregtare ndryshojnë shpesh pasi kontrata është nënshkruar. Klienti mund të kërkojë punë shtesë, furnitori mund të ketë nevojë për një specifikim tjetër ose palët mund të bien dakord për shtyrjen e afatit. Nëse ndryshimet trajtohen vetëm me biseda ose email-e joformale, mund të lindin mosmarrëveshje për objektin, çmimin, tagrat ose përmbushjen.
Sipas Kodit Civil shqiptar, marrëveshjet dhe detyrimet vlerësohen sipas përmbajtjes së tyre, ligjit të zbatueshëm dhe sjelljes së palëve. Çdo ndryshim thelbësor duhet të dokumentohet me një mekanizëm të qartë me shkrim, në përputhje me kontratën fillestare.
Kontrolloni fillimisht kontratën
Përpara pranimit të ndryshimit kontrollohen klauzolat për ndryshimet, njoftimet, përfaqësuesit e autorizuar, çmimin, afatet dhe pranimin. Disa kontrata kërkojnë shtojcë të nënshkruar; të tjera lejojnë urdhër ndryshimi me shkrim. Udhëzimi joformal i një punonjësi mund të mos e detyrojë shoqërinë nëse ai nuk ka tagrat e nevojshme.
Përcaktoni saktë ndryshimin
- punët, mallrat ose shërbimet që shtohen, hiqen ose ndryshohen;
- çmimin e ri, monedhën, tatimet dhe etapat e pagesës;
- ndikimin në afatet e dorëzimit dhe varësitë;
- specifikimet dhe kriteret e reja të pranimit;
- ndikimin mbi garancitë, përgjegjësinë dhe detyrimet ekzistuese;
- personin e autorizuar për miratimin e ndryshimit.
Dokumenti duhet të identifikojë kontratën fillestare dhe të sqarojë nëse kushtet e tjera mbeten të pandryshuara. Kur janë grumbulluar disa ndryshime, një shtojcë e konsoliduar është më e sigurt se korrespondenca e shpërndarë.
Mos filloni punë shtesë pa qartësi tregtare
Kontraktori që fillon punën shtesë pa miratuar çmimin dhe kohën mund ta ketë të vështirë të rikuperojë koston. Klienti që jep udhëzim joformal mund të përballet me faturë të papritur ose kërkesë për vonesë. Procedura kërkesë–ofertë–vlerësim–miratim me shkrim–zbatim ul të dy rreziqet.
Ruani një gjurmë të besueshme provash
Kërkesa për ndryshim, dokumentet mbështetëse, programi i rishikuar, miratimet dhe prova e përfundimit duhet të ruhen së bashku. Email-i mund të shërbejë si provë, por palët duhet të respektojnë adresat e njoftimit dhe rregullat e nënshkrimit të kontratës. Për ndryshime të rëndësishme verifikohen tagrat dhe miratimet e shoqërisë.
Kur ndryshimi bëhet një transaksion i ri
Ndryshimi mund të jetë aq i gjerë sa të ndryshojë natyrën ekonomike ose juridike të marrëveshjes. Në këtë rast mund të jetë më e përshtatshme një kontratë e re. Duhet të rivlerësohen edhe autorizimet, rregullat e prokurimit, trajtimi tatimor ose kushtet e financimit.
Mosmarrëveshjet dhe zgjidhja
Ndryshimi duhet të rregullojë vonesat që shkakton dhe të sqarojë nëse palët mund të pezullojnë ose zgjidhin marrëdhënien kur kushtet e reja nuk përmbushen. Ligji i zbatueshëm, juridiksioni dhe zgjidhja e mosmarrëveshjeve duhet të mbeten në harmoni me kontratën fillestare.
Alba Legal asiston bizneset dhe investitorët në Shqipëri me shtojca kontraktore, urdhra ndryshimi, procesverbale negocimi dhe verifikim të tagrave. Dokumentimi në kohë mbron marrëdhënien tregtare dhe e bën më të qartë ekzekutimin e mëvonshëm.
Ky artikull është informues dhe nuk përbën këshillë juridike për një transaksion konkret.
