Institucionet financiare, shoqëritë fintech dhe bizneset që ofrojnë shërbime të rregulluara në Shqipëri duhet të respektojnë kërkesat për licencim, qeverisje, menaxhim rreziku, mbrojtje të klientit, parandalim të pastrimit të parave dhe raportim rregullator.
Kuadri përfshin, ndër të tjera, ligjin nr. 9662/2006 “Për bankat në Republikën e Shqipërisë”, të ndryshuar, ligjin nr. 55/2020 “Për shërbimet e pagesave”, ligjin nr. 9917/2008 për parandalimin e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit, të ndryshuar, si dhe aktet nënligjore të autoriteteve mbikëqyrëse.
Autoritetet kryesore
- Banka e Shqipërisë licencon dhe mbikëqyr bankat dhe kategori të caktuara institucionesh financiare dhe ofruesish të shërbimeve të pagesave.
- Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare mbikëqyr tregjet dhe subjektet që bien në fushën e kompetencës së tij.
- Drejtoria e Përgjithshme e Parandalimit të Pastrimit të Parave është autoriteti përgjegjës për marrjen dhe analizimin e raportimeve sipas legjislacionit AML/CFT.
Licencimi dhe organizimi
Përpara fillimit të një aktiviteti financiar duhet të përcaktohet nëse kërkohet licencë, autorizim ose regjistrim. Vlerësimi përfshin modelin e biznesit, shërbimet konkrete, fondet e klientëve, kapitalin, pronësinë, drejtuesit, strukturën e kontrollit dhe sistemet teknologjike.
KYC dhe kujdesi i duhur ndaj klientit
Subjektet e detyruara duhet të identifikojnë klientin dhe pronarin përfitues, të kuptojnë qëllimin e marrëdhënies së biznesit, të vlerësojnë rrezikun dhe të monitorojnë vazhdimisht transaksionet. Për personat e ekspozuar politikisht dhe marrëdhëniet me rrezik të lartë kërkohen masa të shtuara.
Raportimi dhe ruajtja e dokumentacionit
Kur plotësohen kushtet ligjore, subjektet duhet të raportojnë aktivitetin ose transaksionet e dyshimta dhe të ruajnë dokumentacionin për periudhën e përcaktuar nga legjislacioni. Politikat e brendshme duhet të përcaktojnë përgjegjësitë, procesin e raportimit, kontrollin e cilësisë dhe konfidencialitetin.
Sistemi i kontrollit të brendshëm
- politika dhe procedura të miratuara;
- klasifikim i dokumentuar i rrezikut;
- kontroll i sanksioneve dhe listave përkatëse;
- trajnim periodik i stafit;
- monitorim transaksionesh dhe sinjalizime;
- audit dhe testim i pavarur;
- raportim te organet drejtuese dhe autoritetet.
Rreziku i mospërputhshmërisë
Mospërmbushja mund të sjellë masa mbikëqyrëse, gjoba, kufizim ose heqje licence, përgjegjësi të administratorëve dhe, në raste të caktuara, pasoja penale. Një program formal nuk është i mjaftueshëm nëse nuk zbatohet dhe dokumentohet në praktikë.
Alba Legal asiston me analizën e modelit të biznesit, procedurat e licencimit, programet AML/CFT, dokumentacionin KYC, politikat e kontrollit të brendshëm dhe përfaqësimin në marrëdhëniet me autoritetet.
Ky artikull është informacion i përgjithshëm dhe nuk përbën këshillë juridike ose rregullatore për një subjekt apo aktivitet të caktuar.